Blog

Rouwverlof lost rauw niet op

Dit schrijfsel is al een oudje, geschreven in 2020. Maar helaas, 6 jaar later nog steeds nodig. Want de whitepapers die uitgaan van rouw & werk = probleem zijn ook deze zomer talrijk. Ik las er vandaag eentje sinds lange tijd.  Inzichten veranderen dus goed om weer eens wat bij te lezen…..dacht ik. Niets is minder waar. Nog steeds de oude riedel. 

Laten we stoppen met het problematiseren van rouw & werk!

Komtie, de ingekorte versie van destijds en ietsje bewerkt maar toch nog best lang. Te lang? Pak dan alleen de vetgedrukte tekst, heb je de essentie meteen te pakken. 

Het huidige rouwverlof wordt als onvoldoende ervaren. 

Wat me opvalt is de voorgestelde oplossing. Rouwverlof. 

Rauw is het, letterlijk hartverscheurend. Dat los je niet op met een extra vorm van verlof. Slecht werkgeverschap ook niet. We hebben al regels en vormen voor het toekennen van extra verlof. Bijzonder of buitengewoon verlof heet niet voor niets zo. Mocht er geen CAO zijn dan is er nog altijd gezond verstand. Want denk je nu echt dat een medewerker energie heeft voor het zwaaien met een wettelijke vrijbrief als de werkgever zich star opstelt? Die duikt. In verzuim en vanuit overleven. Lost ook niks op. De realiteit is dat je dit niet oplost en je ermee leert leven. Jezelf opnieuw uitvinden is dan het enige wat rest wil je verder kunnen, ook in werk.  

De houding van leidinggevende en collega’s helpt, zeker. Maar in de basis is mijn persoonlijke kijk erop dat in ieders leven live events gebeuren. Waarom moet de werkgever of de overheid daar een oplossing voor bedenken? Het is jouw leven. 

Jij doet de klus maar niet alleen! 

Daarom hieronder mijn ervaring. Om naast al die whitepapers en roepen om rouwverlof te zetten. Naast de waarschuwingen voor het risico op burn-out, langdurig verzuim en andere doemscenario’s.

Werk kan namelijk ook houvast bieden, juist door die structuur een bedding als alle grond onder je voeten wordt weggeslagen. Het plotseling verliezen van mijn zoon in 2010 veranderde voorgoed mijn leven. Daar helpt het etiket rouwverlof echt niet bij. Verzuim ook niet. Alhoewel ik ziek van verdriet was.

Werk was het laatste wat mijn aandacht had in die eerste periode erna. Ik was ineens in een andere wereld gestapt. Het land van rouw had ik nog niet verkend. Ik moest nog realiseren dat de knal die ik had gehad voorgoed was. Mijn lichaam voelde alsof er een vrachtwagen overheen was gereden. Wist ik voorheen amper waar de begraafplaats in mijn eigen woonplaats lag, nu kwam ik er dagelijks. Ik realiseerde me dan ook pas achteraf hoe tof de toenmalige leidinggevende en collega’s ermee om gingen. 

Want ik kreeg ruimte, alle ruimte. Het gesprek werd niet eens gevoerd over de vorm waarin. Het was vanzelfsprekend. Er was aandacht. Gepast en naar behoefte. Voorzichtig aftastend en in die eerste week ook een keer weggestuurd door een familielid. Omdat het heel slecht uitkwam. Geen wanklank daarover. Terwijl dat toch echt niet prettig moet zijn geweest voor diegene met alle goede bedoelingen. 

Ze waren er, massaal, op zijn begrafenis. En ook daarna. Van de directeur kreeg ik het jaar dat volgde meerdere kaarten met hartverwarmende woorden. Ook toen ik al lang vertrokken was. 

Mede doordat ik alle ruimte kreeg voelde ik na een paar weken de behoefte aan collega’s, structuur, reuring om me heen. Afleiding. Want van de hele dag tussen die vier witte muren in een vinex wijk werd het ook niet beter. Van het bos in de buurt kende ik inmiddels iedere boom.    

Dus belde ik met mijn leidinggevende. Ik had geen idee wat ik kon en echt productief zou ik ook niet zijn. Mijn concentratie was immers flut. Ik was er met mijn hoofd niet bij realiseerde ik me toen ik een nieuwe wc rol terug vond in de koelkast. En ik vond het werk en mijn collega’s leuk. Dat was er ook. Het is zelden of/of, eerder en/en. 

Kom maar zei hij toen ik het uitgelegd had. Zie maar hoe laat je komt en gaat. Bepaalde taken waar geen tijdsdruk achter zat, daar begon ik mee. Spannend die eerste dag. Na drie weken. Een behapbare drempel. Juist omdat ik vrij snel weer aan het werk ging. Daarnaast voelde ik me ook schuldig dat ik weer aan het werk ging. Was ik wel normaal? Had ik wel genoeg van mijn kind gehouden? Ik voldeed immers niet aan het beeld van de depressieve in een hoekje zittende niks meer kunnende en willende moeder die een kind had verloren. 

Nu weet ik beter. Werk hielp juist om met dat immense verdriet om te gaan. 

Want wat gebeurde er? Die eerste dag was spannend en moest ik echt wel een drempel over. Hoe zouden collega’s reageren? 

Bijna iedere vijf minuten keek ik op mijn horloge en ik had de concentratie van een gemiddelde driejarige. 

Maar een aantal dagen daarna werd het al beter. Totdat de dag kwam dat het ineens drie uur was. Ik lekker had gewerkt en mijn verdriet was ongemerkt een paar uur verschoven van allesoverheersend lawaai naar achtergrondgeluid. Waardoor ik er beter tegen kon toen dat geluid weer aanzwol. 

Het werk was tijdelijk en toen het stopte moest ik op zoek.

Heb je kinderen? Hoeveel? Bij die laatste vraag noem ik hem altijd. Hij is en blijft immers mijn zoon. Ik vertel ook dat hij niet meer bij ons is. Onvermijdelijk nu de andere twee 31 en 28 zijn. Twaalf roept dan op z’n minst vragende blikken op. Dat is schrikken en snap ik. In het begin voor mij spannend hoe de ander reageert. Zo ook bij deze nieuwe werkgever waar het na het eerste sollicitatiegesprek informeel aan de orde kwam. 

De baan was voor mij. Mijn rouw was natuurlijk niet over. Zo was ik de eerste jaren ongekend moe tijdens de weken rondom zijn sterf-en geboortedag. Daarom nam ik verlof en ging uitwaaien aan zee. 

Had ik echt wel eens een kort lontje als het teveel werd. Alle begrip. 

Nu ga ik nog af en toe naar zijn graf maar toen had ik nog de behoefte zo eens in de twee drie dagen te gaan. Weer werden er geen woorden aan vuil gemaakt en waren formele afspraken niet aan de orde. Maar kreeg ik de ruimte om eerder weg te gaan van mijn werk in de winter. Zodat ik toch nog even langs de begraafplaats kon. 

Toen ik er doorheen zat zomaar ineens in het midden van het jaar, had mijn leidinggevende het zelfs eerder in de gaten dan ik dat de energie even op was. Want rouwen kost inderdaad energie. Zei ze op woensdagmiddag, ga lekker naar huis, ik zie je maandag weer. Ja maar……..mijn dagen zijn op…….ja maar……….Komt goed. 

Daar tegenover staat dat ik geen 9 tot 5 mentaliteit heb, betrokken ben en plezier heb in mijn werk. Nooit een geheim van mijn verlies heb gemaakt maar het binnen proportie deel als dat zo ter sprake komt. Op het werk zit je immers ook in een zakelijke setting. Iets met geven en nemen. 

Zo kan het ook gaan. Rouw is rauw en persoonlijk. Verschillend. Dat vraagt om maatwerk in plaats van een algemene oplossing. Om gezond verstand en dialoog in plaats van meer regels en wetten. 

Dat mens en organisatie daarbij een handreiking kunnen gebruiken is heel begrijpelijk. Het blijft immers een niet alledaagse gebeurtenis.

Voor werkgevers maakten we die handreiking tijdens ons afstuderen op rouw & werk in 2012. Het werd ook onderdeel van het beleid van mijn toenmalige werkgever en opdrachtgevers daarna.

Stuur me gerust een bericht met je mailadres mocht je ‘m willen ontvangen. Benut het zoals bedoeld, een handreiking, geen protocol.  

……………………